|
|
under construction.....
दलितलाई विद्युत् वितरणमा विभेद
कास
घान्द्रुक -कास्की, असार १८ - लघु जलविद्युत् निर्माणमा बराबरी श्रमदान गरेका यहाँका दलितलाई उपभोक्ता समितिले विद्युत् वितरणमा विभेद गरेको छ ।
लघु जलविद्युत् उपभोग समितिले अन्य समुदायका हरेक परिवारलाई १ हजार २ सय वाटसम्म विद्युत् दिए पनि दलितलाई भने ५० सम्म मात्र दिएको छ ।
सत्र वर्षअघि विद्युत् वितरण गर्दा दलित परिवारले ५० वाट मात्र लिएको भन्दै घान्द्रुक लद्यु जलविद्युत् उपभोग समितिले थप विद्युत् दिन अस्वीकार गरेको हो । पर्याप्त बिजुली बाल्न नपाउँदा दलित बालबालिकाले राति उज्यालोमा पढ्न पाएका छैनन् । अन्य व्यावहारिक काम गर्न तथा रेडियो र टेलिभिजन बजाउनसमेत समस्या भएको ती दलितले बताए ।
'बिजुली बाल्न पाउने आशामा बालुवा र पाइप बोक्यौं,' विद्युत् पावर हाउस निर्माण गर्दा गरेको श्रमदान सम्भ“mदै ५० वषर्ीया आइता सुब्बा विकले भनिन्- 'अहिले बत्ती धेरै बाल्न पाइन्न भने । हामीले राति रेडियो पनि सुन्न पाएका छैनौं ।' करिब ३० घर दलित परिवारले आयोजना निर्माण गर्दा दिनरात अरूसरह श्रमदान गरेकाले अन्यले प्रयोग गरे जति विद्युत् उपभोग गर्न पाउनुपर्ने दलितको माग छ । उपभोग समितिले भने ५० वाटभन्दा बढी विद्युत् प्रयोग गर्न नपाउने भन्दै घरघरमा 'लाइन कन्ट्रोलर' राखिदिएको छ । स्थानीय शिक्षक कर्णबहादुर नेपालीले भने- 'अरूको भने घरआँगन, ट्वाइलेट जताततै झिलिमिली छ । दलित भने अन्धकारमा बस्नुपर्ने ?'
Posted on: 2007-07-02 21:54:30
जातीय विभेद गर्नेमाथि सार्वजनिक अपराध मुद्दा
कान्तिपुर संवाददाता
बाँके, असार १५ - जातीय विभेदका कारण दलित महिलामाथि दुव्र्यवहार गर्नेलाई स्थानीय प्रशासनले सार्वजनिक अपराधको मुद्दा दायर गरेको छ । १२ दिन प्रहरी हिरासतमा राखेपछि उनी धरौटीमा छुटेका छन् ।
चिसापानीका भीमबहादुर बोहराले सामान्य विवादमा जेठ २७ गते छिमेकी मीना सार्कीलाई होच्याउने शब्द प्रयोग गर्दै हातपात गरेका थिए । दुवैका छोराछोरीको झगडामा उनीहरूबीच भनाभन र कुटपिट भएको हो । त्यसको भोलिपल्ट दलित महिलाहरू भेला भई माफी माग्न आग्रह गरेका थिए । तर माफी माग्नुको साटो बोहराले थप गालीगलौज गरेपछि मीनाले जेठ २९ गते कोहलपुर इलाका प्रहरी कार्यालयमा उजुरी दिएकी हुन् ।
प्रहरीले उनलाई ११ दिन हिरासतमा राखेर जिल्ला प्रशासन पठाएको छ । असार १० गते जिल्ला प्रशासनले सार्वजनिक अपराधको मुद्दा अघि बढाएको हो । उनलाई १० हजार धरौटीमा छाडिएको छ । अनुसन्धानमा लागेका प्रशासन कर्मचारीले भने ।
पीडकले माफी मागेको र उपचार खर्च दिइसकेको भन्दै उजुरीकर्ता मीनाले मुद्दा अघि नबढाउन प्रशासनसँग आग्रह गरेकी छन् । 'यो फौजदारी मुद्दा हो । कानुनतः मिलापत्र हुन्न ।' प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्रराज शर्माले कान्तिपुरसित भने- साक्षी बुझेर अनुसन्धान पूरा भएपछि निर्णय हुन्छ । यस्तो मुद्दामा कसुर प्रमाणित भएमा दुई वर्षसम्म कैद हुनसक्ने कानुनी प्रावधान छ ।'
Atrocities against innocent Dalits Atrocities against innocent Dalits continue… No change in apathy of the state law machinery apathetic… Victims keep silence of fear…
In Nepal, innocent Dalits continue to suffer from the atrocities. In an incident that happened in Banke, far western Terai district, a non-dalit man called Bhim Bahadur Bohara abused and assaulted a group of dalit women including Mina Sarki three week ago. Upon receiving the formal complaints from the victims, the police had arrested the offender, but released him soon on a nominal bail. It is also said that the culprit had already apologized with the victims and paid some compensation for medical expenses to them, weakening the case of a grave crime.
In the central Terai district of Rautahat, ten women of Karuniya VDC-9 including a 15-year-old girl were reported to have been raped by a gang of local youths. Most of the rape victims are yet to file complaints against the offenders as the latter had ‘threatened to kill’ the women. All the victims hail from local Majhi families, a dalit community. According to Binod Patel, chairman of an NGO working for ‘poverty alleviation’ in dalit slums of the area, the victims chose to remain tight-lipped about the incident scared by the offenders’ threats. Identities of the offenders’ are still not known. However, the incident became public after a Dalit Network encouraged some of the victims to file complaints with the police at district headquarters Gaur, on Thursday. Only three of the victimized women appeared to file the complaints. According to locals, the other victims have not stepped outside their houses ever since the incident took place.
Clearly, in both these cases, law machinery have not been too tough on the offenders, rather seemed to have no change in their traditional apathetic role. As a result, the victims are inclined to keep silence due to fear of their further insult and attacks from the offenders.
Reported by:
Devin Greenleaf
Advocacy Project
Peace Fellow 2007 Nepal
Dalit Civil Society -Report on the Seminar By Pratik Pandey Yesterday, 16 June 2007, in the Chairmanship of Mr. Moti Lal Nepali - Chairperson DNF-Nepal the first ever National Citizen Assembly of Dalits took place in the Valmiki Vidhyapeet, Kathmandu, Nepal. Maoists Supremo Comrade Prachanda inaugurated the assembly by handling over the news bulletin produced for the event to Rugin Gandarva.
Former Deputy Prime Minister and Chairperson of Jana Morcha Nepal, Mr. Amik Serchan, Central Member of Nepali Congress, Mr. Arjun Narshingh KC, Vice-Chairperson of Nepali Congress Democratic, Mr. Prakash Man Singh, Minister for Social Welfare, Hon' Khadga Bahadur Bishwakarma, Central Committee Member of CPN (UML) - Mr. Shankar Pokhrel, Central Committee Member of Nepal Sadbhawana Party (Anandidevi) - Ms. Sarita Giri, Chairperson of Dalit Mukti Morcha Unified Mr. Tilak Pariyar, General Secretary of CPN (ML) - Mr. C. P. Mainali, General Secretary of Dalit Liberation Font - Aahuti, Sr. Litterateur Mr. Khagendra Sangraula, Sr. Dalit Activist and Social Worker - Mr. Padam Sundas, Parliamentarian - Hon' Ram Preet Paswan, Central Member of CPN (Unified) and Parliamentarian - Hon' Pari Thapa, Chairperson of Press Chautari - Mr. Bal Krishna Chapagain were present in the inauguration program. Chairperson of JMC, Mr. Suvash Kumar Darnal welcomed all the participants and Mr. Binod Pahadi, Central Member of Federation of Nepalese Journalists and Advisor of Jagaran Media Center (JMC) hosted the program.
Comrade Prachanda spoke for some 45 minutes and showed sentimental relationship with Dalit community and said that this event at this time was very meaningful. Understanding the importance of program, he mentioned that he cancelled other programs that he had committed to participate after 1:00 pm and attended this program. He stayed from inauguration at 11:00 am until the closing ceremony at 5:00 pm. All the other honorable guests also stayed in the whole session. There were almost 2500 Dalits and pro-Dalits in the inauguration session. The program in itself was appreciated by all the participants and is definitely an historic event in the history of Nepalese Dalit movement.
After the completion of inauguration session, parallel discussion on 13 different issues took place until 8:00 pm.
I shall post some of the pictures of the program by tomorrow and will update all the group members of today's development. Today there will be parallel discussions on 5 themes followed by closing session. दलित नागरिक सम्मेलन
कान्तिपुर संवाददाता
काठमाडौं, असार २ - दलित नागरिक सम्मेलन शनिबार राजधानीमा सुरु भएको छ । मुलुकका विभिन्न भागबाट आएका दर्ुइ हजार दलितहरू सम्मेलनमा सहभागी छन् ।
सम्मेलनमा दलित अधिकारस“ग सम्बन्धित विभिन्न १८ विषयमा भिन्नभिन्नै कार्यशाला हुनेछन् । ती कार्यशालका निष्कर्षसरकार र आठ दललाई बुझाइने आयोजकले जनाएको छ ।
उद्घाटन अवसरमा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले मधेसी र आदिवासी जनजातिले आफ्नो तहको आन्दोलन गरिसकेको उल्लेख गर्दै दलितहरूले पनि अधिकार प्राप्तिका लागि आन्दोलन गर्नुपर्ने बताए ।
'अरूको जस्तो होइन, तपाईंहरूको आन्दोलनमा सबैको सहभागिता हुनेछ र स्पष्टरूपमा विरोधीहरूले चलखेल गर्ने ठाउ“ हुनेछैन,' उनले भने- 'अब दलित आन्दोलनले संविधानसभा र राज्यको पर्ुनर्संरचनालाई सुनिश्चित गर्नेछ ।'
कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य अर्जुन नरसिंह केसीले अझै पनि निराह हुने अवस्था नभएको उल्लख गर्दै गल्ती भएका ठाउ“हरूमा सच्याएर जान सरकार आफ्नो पार्टर्ीीयार रहेको बताए ।
कार्यक्रममा एमालेका केन्द्रीय सदस्य शंकर पोख्रेलले पर्ूण्ा समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीले मात्र संविधानसभामा दलितहरूको समुचित प्रतिनिधित्वको ग्यारेन्टी गर्ने उल्लेख गरे ।
कांग्रेस प्रजातान्त्रिकका उपसभापति प्रकाशमान सिंहले आफ्नो पार्टर्ीी इतिहासमै पहिलोपटक दलित, आदिवासी जनजाति, कर्ण्ााली, महिलाका लागि केन्द्रीय तहमा सिटको व्यवस्था गरेको उल्लेख गर्दै दलितका अधिकार लागि सधैं लागि रहने बताए ।
Posted on: 2007-06-16 21:18:58
President Jimmy Carter grants audience to marginazlied minority community leaders in Nepal -Report by Hira Bishwakarma (Received by email) Dear All,
You may all know that former President of United
States and President of The Carter Centre Mr. Jimmy
Carter granted audience to the delegates of Dalits of
Nepal and members of the delegates were Mr. Bombahadur
Vishwakarma, General Secretary, Mr. Tej Sunar,
Secretary, Mr. Tirtha Vishwakarma, Executive Director
and Mr. Hira Vishwakarma, Technical Advisor to DNF.
The Dalit delegates were invited by The Carter Centre
Nepal office. The meeting lasted for nearly 40 minutes
and Mr. President listened to the issues, concerns and
problems of Dalits very carefully. He was keen on the
citizenship issue of Dalit and enquired that how many
Dalits are still left to acquire citizenship. He asked
if there is any problem for voter's registration. He
informed that he had a meeting with Mr. Ramchandra
Paudyal and he has deliberately raised the issue of
Dalits with him. The minister for Peace and
Reconstruction Mr. Paudyal assured President Carter
that he is taking up the issue of Dalits seriously.
He asked about the population distribution of Dalits
and share of the population. He was informed that
Dalit constitute the third largest population after
Janjajit and Chhetri as they constitute 37, 16 and 13%
respectively. He was informed that Dalits are not in
majority in any parts of Nepal, had they been majority
like Janjati, they would have been able to secure
political power. At this reply he gave the smile.
He enquired about the relationship between the Dalit
sister organizations of the political parties and
Dalit civil society like DNF. He asked if both of them
compete with each other? We told him that the areas of
work of these two organizations are entirely different
and there is no question of competing with each other.
He asked is there specific tasks just allocated to
Dalits and no other caste group would like to take up,
he was referring to cleaning jobs that Indian Dalits
do. We informed that with regard to cleaning job it is
not an a big issue in Nepal, as many poor people
coming from other parts of Nepal are taking up the job
in Kathmandu.
He asked what level of income that Dalits have, and we
informed that average income of Nepalese is Rs. 20,000
and Dalits have only 13,000 per year and have to
survive on just 15 dollar a month, he was bit
disturbed to hear such a low level of income.
He enquired if political parties are doing enough to
Dalits and we told him that yes they have created
separate wings within their parties as Dalit sister
organizations but not doing much upto our
expectations.
He assured us that he will not forget us and Dalits of
Nepal and raise our issue where ever it is possible or
needed.
It was very good to see Mr. Mitra Pariyar appointed as
interpreter and he was with us throughout the meeting.
Right after meeting us President Carter and his
delegates was going to meet Ms. Sapana Malla and Durga
Sob as the representatives of women movement.
It was indeed a great opportunity for all of us to
have such an honoured and graceful meeting with the
nobel peace laurette and great personality of the
world.
For your information we have attached herewith the
memorandum and fact sheet submitted to the Preside
Dispatch by Hira Vishwakarma DALIT FACT SHEET PRESENTED TO PRESIDENT CARTER -Click here
नँया नेपालको नँया खाकाबारे दलितजातिहरु बिच छलफल
by दिनेश बढु on June 16,2007
आज देखी राजधानिमा २ दिने दलित नागरिक सम्मेलन शुरु भएको छ ।
दलितका लागी काम गर्ने करिव २ दर्जन संघ संस्थाको आयोजनामा शुरु भएको सम्मेलनमा देशभरीका २,००० दलित प्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको छ ।
नँया नेपालको खाका कस्तो बनाउने, दलितका मुलभुत सवालहरु पहिचन गर्ने , राजनैतिक दलहरुलाई दवाव दिने , मुलुकलाई संघिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमय बनाउने लगायतका बिषयमा नँया दृष्टिकोण तय गर्ने उदेश्यका साथ यो भेलाको आयोजना गरीएको हो ।
सम्मेलनले दलितका मुलभुत समस्याको पहिचान गरी ठोस निष्कर्ष निकाल्नकालागी यो भेला सार्थक हुने सम्मेलनका आयोजक समितिको दावि रहेको छ । भेलामा संविधानसभाको निर्वाचनका लागी दलित समुदायको भुमिका, प्रतिनिधित्व, समाबेशीकरण लगायका बिषयमा छलफल हुने बताइएको छ ।
छुवाछूतका कारण कुटपिट
कास
सल्यान, जेठ २८ - छुवाछूतको विषयमा यहाँका एक परिवारले दलित महिला र उनकी छोरीलाई कुटपिट गरेका छन् ।
खलंगा सदरमुकाम निवासी अधिराजकुमार सिंह र उनको परिवारले शनिबार बेलुकी घर हिँडेका स्थानीय ३६ वषर्ीया राजकुमारी नेपाली र १८
वषर्ीया छोरी लक्ष्मीलाई कुटपिट गरेका हुन् ।
सिंह परिवारको कुटपिटबाट आमाछोरीको टाउको, छाती र ढाडमा चोट लागेको छ । घाइते आमा छोरी दुवैले स्थानीय मेडिकलमा उपचार गराएका छन् ।
सिंहका श्रीमती, भाउजू र बहिनीले असभ्य शब्द प्रयोग गरेपछि केही सामान्य भनाभन भएपछि कुटपिट गरेको राजकुमारीले बताइन् । राजकुमारीले भनिन्- 'पहिला पनि धारामा पानी लिन जाँदा छोइदियो भनेर भनाभन भएको थियो, त्यही रिसइइबीले पिटेका हुन् ।'
धारामा पानी भर्न जाँदा उपल्नो जातका महिलाले छुवाछूतको कुरा उठाउँदा पानी भर्न समस्या भएको उनले गुनासोे पोखिन् ।
छुवाछूत र कुटपिटको विरोध गर्दै दलित आबद्ध संस्थाले विरोध गर्दै सदुमुकाममा नारावाजी गरेका थिए । कुटपिट गर्ने व्यक्तिलाई कारबाहीको माग गर्नै उनीहरूले विभिन्न निकायमा उजुरी हालेका छन् । कुटपिट गर्ने अधिराजकुमार सिंह अहिले फरार छन् ।
Posted on: 2007-06-11 20:39:06
नासोद्धारा नेपाली पत्रकारको अमेरिकामा विदाई !
नेपालीपोष्ट प्रतिनिधि, वासिंङटन डीसी !
नेपालबाट अमेरिकाको एक महिने अध्ययन भ्रमणमा रहेका १२ जना नेपाली पत्रकारहरुलाई डीसी मेट्रो क्षेत्रको एक नेपाली संस्था Nepali American Society for Oppressed Community -नासो) ले एक सन्ध्याकालीन कार्यक्रमबीच उहाँहरुको विदाइ कार्यक्रम गर्यो ।
संचार अध्ययन तथा आदनप्रदान कार्यक्रममा एक महिना पहिले अमेरिका आइपुगेका १२ जना नेपाली पत्रकारहरु अमेरिकाको विभिन्न राज्यहरुको अध्ययन भ्रमण पश्चात मे १८, शुक्रबारका दिन नेपाल प्रस्थान गरेका छन् । 
बुधबार साँझ नासोद्धारा आयोजित कार्यक्रममा नेपाली पत्रकारहरु जगदीश प्रसाद शर्मा, हस्त गुरुड०, धर्मेन्द्र झा, किशोर कुमार कार्की, पुष्पहरि क्याम्पा र्राई, अम्बर मैनाली, मन्टेश्वरी राजभण्डारी, कमला विश्वकर्मा, युवराज आचार्य, प्रकाशचन्द्र परियार, यसोदा तिम्सिना र शारदा रिजालको उपस्थिति रहेको थियो । त्यस्तै नासोका विभिन्न पदाधिकारीहरुमा धर्म विश्वकर्मा, कृष्ण सोभ, प्रकाश नेपाल, हरि हेमचुरी, चन्द्र विश्वकर्मा, डीवी सागर विश्वकर्मा, कमला विश्वकर्मा, शारदासिंह खाती, रवीलाल सुनार, ललिता सोभ लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । 
कार्यक्रममा नेपाली प्रतिनिधि मण्डलका सदस्य हस्त गुरुङले अमेरिकामा रहेका नेपालीहरुको स्थिति र सम्मान सन्तोषजनक रहेकोमा खशी प्रकट गर्दै यहाँका विभिन्न शहरहरुमा नेपाली पहिचान खुल्ने केही प्रतीकहरु निर्माणको आवश्यकता रहेको चर्चा गर्नुभएको थियो ।
अन्य सहभागीहरुले पनि अमेरिकामा नेपालीहरुको उपस्थिति र छवीप्रति आफूहरु सन्तुष्ट रहेको र नेपालमा अमेरिकामा रहेका नेपालीहरुको अवस्था जुन रुपमा चित्रण गरिन्छ त्यो भन्दा फरक र राम्रो भएको आफूहरुले पाएको बताएका थिए । त्यस्तै नासोका तर्फाट कृष्ण सोभ, प्रकाश नेपाल, डीवी सागर, धर्म विश्वकर्मा, शारदा खाती लगायतले नेपालको वर्तमान अवस्थाको चर्चा गर्दै अवको नेपालमा सबै प्रकारका जातिय भेदभाव र असमनताहरुको अन्त्यको लागि पत्रकारहरुले निर्वाह गर्न सक्ने भूमिकाका बारेमा चर्चा गर्नुभएको थियो । सोही अवसरमा एचवी प्रभात भण्डारीले अमेरिकामा नेपाली विद्यार्थीहरुका समस्याका सम्बन्धमा चर्चा गर्नुभएको थियो । सो सन्ध्याकालीन विदाइ कार्यक्रममा स्थानीय नेपाली पत्रकारहरुका तर्फाट रेडियो दोभानका समाचार सम्पादक मुक्ति दवाडीको बोल्नुभएको थियो । त्यसैगरी विहीबार राती नेपालीपोष्ट डटकमका तर्फाट सम्पादक किरण सिटौलाले १२ जना पत्रकारहरुलाई भेटी यात्रासम्बन्धी छलफल गर्दै नेपाल र अमेरिकामा रहेका नेपाली पत्रकारहरुबीच भविष्यमा पनि सम्बन्ध अझ बलियो हुँदै जाओस् भन्ने आशा व्यक्तका साथै सबै पत्रकारहरुलाई विदाई गर्नुभएको थियो ।
यसअघि अमेरिका आइपुग्नुभएका १२ जना नेपाली पत्रकारहरुलाई नेपाल अमेरिका पत्रकार संघको प्रथम अधिवेशनका अवसरमा सामुहिक रुपमा स्वागत तथा अमेरिकी स्वतन्त्रताको चिन्ह स्च्ट्याचु अफ लिबर्टी प्रतीकका रुपमा प्रदान गरिएको थियो ।
(From Kantipuronline.com)
इन्द्रबहादुर सार्कीलाई छुवाछूत मुक्त राष्ट्रको उपहार
अर्जुन थपलिया
नेपाल छुवाछूत मुक्त राष्ट्र घोषणा भएको जेठ २१ गते एक वर्ष पुग्छ । तर इन्द्रबहादुर सार्कीको पीडा हेर्दा यो घोषणाको कुनै हैसियत छैन । जेठ १५ गते मैले पहिलोपटक दैलेख टेकेँ । १६ गते साँझ ६ बजे जिल्ला प्रहरी कार्यालय अगाडि १५-२० जनाको भीड देखियो । त्यहाँ दुई बहिनीहरूले बोलाएर भने, हेर्नुस् यहाँको अवस्था । मैले घटना बुझ्ने प्रयास गरेँ ।
हुलको बीचमा स्ट्रेचरमाथि सुताइएको घाइतेलाई देखाउँदै उनका आफन्तले भने- 'हजुर भात छोइयो भनेर भीरबाट हुत्याइदिए ।' विस्तारमा कुरो बुझ्दै जाँदा जेठ १४ गते साँझ ८ बजे नारायण नगरपालिका वडा नं ६ भुर्ती गाउँका २३ वषर्ीय इन्द्रबहादुर सार्की आफ्ना १३ वषर्ीय भाइसँग धानको बीउमा पानी लाउन खेत जाँदैरहेछन् । धानकै बीउमा पानी लगाएर फर्किएका जनक न्यौपाने, हरि न्यौपाने र प्रदीप न्यौपानेसँग उनीहरूको जम्काभेट भयो । न्यौपाने दाजुभाइले भात खेतमै बसेर खाने भनेर लगेका रहेछन् । पानी नभएको कारण भात फर्काएर ल्याउँदै रहेछन् । तलतिरबाट उक्लेका सार्की दाजुभाइ मास्तिरबाट आएका न्यौपाने दाजुभाइसँग बाटोमा छोइएछन् । जनक न्यौपानेले भात किन छोइस् डुम भनेर गाली गर्दै इन्द्रबहादुर सार्कीलाई मुक्का हानेछन् र भीरबाट हुत्याइदिएछन् । झन्डै ५० मिटर तल पुगेका इन्द्रलाई आधा घन्टापछि गाउँलेले उद्धार गरेका रहेछन् । इन्द्रको जीउमा लागेको घाउ हेर्ने हो भने उनी संयोगले मात्र जीवित रहेको सहजै अनुमान लाउन सकिन्थ्यो ।
भोलिपल्ट बिहानै सार्की समुदाय घाइते बोकेर जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा उजुर गर्न आएका रहेछन् । घाउ जाँच गराइपाउँ भनेर निवेदन दिएछन् । त्यसपछि अस्पतालमा बिरामीलाई उपचार गर्न भर्ना गराएछन् । अस्पतालमा सामान्य उपचार गरेर घर लैजाउ भनी १६ गते ४ बजे पठाइएछ । जबकि घाइतेको स्थिति र घाउ हेर्दा हप्तौंसम्म अस्पतालमा बस्नुपर्ने देखिन्थ्यो । घाइतेका आफन्तले भने, हजुर भीरबाट हुत्याउने मान्छे एमाले नेता हो । एमाले पार्टीको पावरले गर्दा प्रहरीले दोषीलाई कारबाही गरेन । एमालेको अफिसमा पनि गयौं, वास्ता गरेनन् । भीरबाट हुत्याउने एमाले निकट अनेरास्ववियु दैलेख जिल्ला कमिटी उपाध्यक्ष रहेछन् ।
मैले पीडितहरू अगाडि दुई-चार शब्द बोलेँ, एमाले नेता ईश्वर पोखरेल पनि दैलेख आउनुभएको छ, उहाँलाई घाइते देखाउनुपथ्र्योर् नि, निसाफ पाइन्थ्यो कि । घटना हेर्दा साह्रै अन्याय भएजस्तो लाग्यो मलाई । मागेर दलितले निसाफ भेट्दैन । घाइतेलाई यो अवस्थामा घर लानुभन्दा जिल्ला प्रहरी कार्यालय अगाडि हामी सबै बसेर धर्ना दिऊँ ।
मेरा कुराले दलितहरू उत्साहित भए । झन्डै एक घन्टा अत्यन्त शान्तिपूर्ण तरिकाले धर्ना बस्ने कार्य भयो । मैले काठमाडौंमा गणेश विकेलाई फोन गरेर घटनामा एमाले कार्यकर्ताको संलग्नता रहेको बताएँ । कान्तिपुर समाचारदाता काठमाडौं गएको थाहा पाएर उहीँ गुणराज लुइँटेललाई फोन गरेँ । पीडितको फोटो इमेल गर्छु, समाचार छापिदिनुपर्यो भनेर आग्रह गरेँ । उहाँको सम्मति पाएपछि म इमेल गर्न साइवर गएँ । अचानक विद्युत आपूर्ति बन्द भएकोले फोटो पनि पठाउन सकिएन । हामी तीनजना ईश्वरी नेपाल, कृष्ण चन्द र म होटलतिर फर्किरहेका थियौं ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय अगाडि जम्मा भएको भीडले हामीलाई घेरा हाल्यो । भीडमा प्रहरी पनि थिए । एक प्रहरीले मलाई समातेर डीएसपीसाबले बोलाउनु भा'छ हिँड्नुस् भन्ो । म जिल्ला प्रहरी कार्यालयभित्र पसेँ । बाहिरबाट एउटा हुल पिट्, मार्, हान् भन्दै मसँगै भित्र पस्यो । भित्र गएर बेञ्चमा बस्नेबित्तिकै डीएसपी मोहनराज जोशीले सोधे, तपाईं को हो र के काम गर्नुहुन्छ ? मैले आफ्नो परिचय दिएँ । गैरसरकारी संस्थाहरूमा काम गर्ने गरेको र लोकतन्त्र र शान्तिका लागि नागरिक आन्दोलनमा सरिक रहेको बताएँ । मेरो कुरा सकिन नपाउँदै डीएसपी जंगिए । अपमानजनक किसिमले अपशब्द निकाल्दै तैंले तुरुन्त जिल्ला छोड्नुपर्छ भन्नथाले । कुर्सीबाट जुरुक्क उठेर मुड्की उज्ज्याए ममाथि । मैले कडा प्रतिवाद गरेँ । मानवीय हिसाबले व्यवहार गर्न डीएसपीलाई आग्रह गरेपछि उनी केही शान्त भए । त्यसपछि मसँगै भित्र पसेको हुलले विवाद थाल्यो । हाम्रो पार्टी र हाम्रो नेता ईश्वर पोखरेलको नाम किन लिइस् तैंले भन्नथाले । एमालेको हुल पिटुँला र मारुँलाझैं गरी खनिएपछि डीएसपी फेरि जंगिए । डीएसपी भन्दै थिए, यो प्रतिगमनकारी राजावादी मान्छे हुनुपर्छ वा फोरमको पो भन्नथाले ।
२३ गते यहाँ विश्व हिन्दू महासंघले हिंसा भड्काउनेगरी पुराण लगाउन पर्चा छरेको छ -पर्चा पढेर सुनाउँदै) यो त्यही कामको लागि तयारी गर्न आएको हो । दैलेखका गैससहरूलाई पार्टीविरुद्ध उतार्न यो आएको हो । डीएसपी आरोप लगाउँदै जाने र एमालेगण हो-हो भन्दै समर्थन गर्दै जाने । मैले जुन-जुन फोनबाट काठमाडौं फोन गरेको थिएँ, त्ाी-ती पसले आएर यसो भन्यो, यस्तो बोल्यो भनेर बेलिविस्तार लगाउन थाले ।
मैले सकभर प्रतिवाद गर्न खोजेँ । म प्रतिगमनकारी र दरबारिया होइन । म लोकतन्त्र र शान्तिका लागि नागरिक आन्दोलनमा सक्रिय मान्छे हुँ । शान्तिपूर्ण तरिकाले धर्ना दिने र स्वस्थ किसिमले विरोध गर्न पाइन्छ लोकतन्त्रमा । एमाले गणलाई भनेँ, तपाईंहरूको विरोधमा बोल्दा यस्तो गर्नुहुन्छ भने वाईसीएलको कामको ब्यथ्र्यै विरोध गर्नुहुन्छ तपाईंहरू । उस्तै काम गर्न खोज्नुभएको हो ? स्थिति अत्यन्तै विष्फोटक बनिसकेको रहेछ । मेरो कुनै कुराले कसैलाई कुनै असर नगर्ने देखियो । प्रहरी कार्यालयभित्रै आइलाग्ने स्थिति पो भयो । डीएसपीले भने, तपाईं तुरुन्तै दैलेख छोड्नुस् । हामी सुरक्षा गर्न सक्दैनौं । मैले पिटाइ खानबाट जोगिने अरू कुनै उपाय तत्काल देखिन । म र मेरा साथीहरूले तत्काल बच्नका लागि भन्यौं, हामी पनि एमालेकै कार्यकर्ता हौं । पार्टी र नेताविरुद्ध केही गल्ती बोलिएछ भने क्षमा गर्नुहोला भन्दै माफी माग्यौं । एमाले गणले धम्की दिए, पत्रिकामा घटना छापिए भोलि ठीक हुने छैन ।
यति भनेर एमालेगण प्रहरी कार्यालयबाट निस्किए ।
बाहिर निस्किनासाथ मसँगै घुमिरहेका स्थानीय व्यक्ति कृष्ण चन्दलाई एमाले गणका केही भद्रहरूले प्रहरीकै अगाडि कुटपिट गरे । प्रहरीले कृष्ण चन्दलाई हिरासतमा लियो ।
रातको ११ बजिसकेको थियो । डीएसपीले यहाँ बस्ने ठाउँ छैन, होटलमा नै जानुस् भनेर चोर बाटोबाट निस्कन भने । उनले सुरक्षाका लागि भोलि बिहान ५ बजे नै जिप्रकामा आइपुग्न भने । हामी चोर बाटोबाट होटलतिर लाग्यौं । भोलिपल्ट ५ बजे म पुनः जिप्रका प्रवेश गरेँ । ७ बजे डीएसपीसंग भेट भयो । उनले भने, तपाईंको कारण जिल्लाको सुरक्षास्थिति बिगि्रयो । आज ६ पार्टी मिलेर ४ वटा गैससमा आगो झोस्ने योजना बनाएका छन् । तपाईंलाई यहाँबाट बचाएर निकाल्न नसकिने भयो । कसरी बच्नुहुन्छ, आफैं बच्नुस् ।
मित्र लीला टमाटा र किशोर होटलका साहू ध्रुव श्रेष्ठको प्रयासमा एमाले नेताहरूसँग बिहान ८ बजे वार्ता भयो । एमाले पार्टी र नेताको नाम लिएकोमा क्षमा माग्ने र पत्रिकामा घटना नछापिने सर्तमा मैले तालिम चलाउन पाउने भएँ । मैले नेताहरूको आदेश मानेँ । म उहिले एमाले भए पनि ०४८ सालपछि एमाले नरहेको पनि बताएँ । राति भीडबाट बच्न झूट बोलेकोमा क्षमा मागेँ । एमाले जिल्ला उपसचिव लक्ष्मी पोखरेल निकै शालीन हुनहुँदोरहेछ । उहाँले भन्नुभयो, तपाईंकी बहिनी सम्झनाले मलाई फोन गर्नुभएको थियो । उहाँले सोभियत संघ विघटन हुनाको कारण जातीय द्वन्द्व बताउँदै दैलेखको घटनालाई जातीय रूपमा नहेरी वर्गीय रूपमा हेर्न गैससहरूलाई आग्रह गर्नुभयो । अहिले पार्टी र सरकारलाई अप्ठ्यारो पर्ने कुनै काम नगर्न पनि सम्झाउनुभयो । डर र त्रासमा २ दिन दैलेख बसेर तालिम चलाइयो । १९ गते सुर्खेत झरियो । अन्त्यमा एमाले जिल्ला कमिटीका दलित सदस्य गोपाल नेपालीले भन्नुभयो, दुवै पक्ष हाम्रो पार्टीका हुन् । हामी आफैं मिलाउँछौं ।
म जतिबेला प्रतिगमनविरुद्ध सडकमा आन्दोलनकारीहरूसँग थिएँ, डीएसपीसाब आन्दोलनकारीहरूमाथि लाठी बर्साउने काममा हुनुहुन्थ्यो होला । अहिले नं १ लोकतान्त्रिक गणतन्त्रवादी हुनुभएछ । बधाई छ, तपाईंलाई । तपाईंले आरोप लगाएर मेरो छवि बिगि्रँदैन । तर तपाईंले पीडित इन्द्रबहादुर सार्कीलाई भात छोएकोले भीरबाट हुत्याउने जनक न्यौपानेलाई थुनामा राखेर कारबाही चलाउनुभएन । बरु अलिअलि औषधी खर्च देऊ र मिलाऊ है भाइ भन्दै जिप्रकाबाट ससम्मान घर पठाउनुभयो । यो मेरै अगाडि भएको घटना हो । त्यसकारण म भन्छु, तपाईं दलित विरोधी र ब्राह्मणवादी डीएसपी हो । एमालेका नेता गणसँग मेरो आग्रह छ, मलाई जति अपमान र बेइज्जती गरे पनि कुनै गुनासो छैन । विधिको शासनमा विश्वास गर्ने, दण्डहीनताको विरोध गर्ने कर्तव्य र दलितप्रति निष्ठाको कारण म यति भन्न बाध्य छु, इन्द्रबहादुर सार्कीलाई भात छोएकै कारण एमाले निकट अनेरास्ववियु दैलेखका उपाध्यक्ष जनक न्यौपानेले भीरबाट हुत्याएकै हुन् । यस घटनामा जनक दोषी हुन् । उनीमाथि राज्यले कुटपिट र छुवाछूतको अपराधमा मुद्दा चलाउनुपर्छ र त्यसका लागि एमालेले पीडितलाई सहयोग गर्नुपर्छ । पार्टीबाट पनि उनलाई निष्कासन गरेर महासचिव माधव नेपालको दलितवादी घोषणाको इज्जत राख्नुपर्छ । यो घटनालाई टालटुल गरेर पार्टीमा नै मिलाउन खोजे एमालेले छुवाछूतलाई संरक्षण गरेको ठहर्छ ।
एमाले जिल्ला कमिटीका दलित सदस्य गोपाल नेपाली, घटना मिलाउनु भनेको न्याय गर्नु होइन । हेर्नुहोस्, इन्द्रबहादुरको ज्यानमाथिको चोट । उनी अहिलेसम्म पनि उचित उपचार नपाएर घाइते छन् । के यो छुवाछूत मुक्त राष्ट्रमा दलितले पाउने उपहार हो ?
Posted on: 2007-06-04 20:57:50
|
|